Poznaj praktyczne konsekwencje zmian w podatkach obowiązujących od 1 stycznia 2010 r.!
Najważniejszą zmianą, jak obowiązuje w VAT od 1 stycznia 2010 r. jest modyfikacja przepisów w zakresie zasad ustalania miejsca świadczenia usług. Polega ona na tym, że usługi - jeśli świadczone są na rzecz podatników - opodatkowane są zasadniczo w miejscu, gdzie usługobiorca (czyli nabywca usługi) ma swoją siedzibę (art. 28b ust. 1 ustawy o VAT).
W konsekwencji oznacza to, że dotychczasowa zasada ogólna, według której miejscem świadczenia usługi było miejsce siedziby świadczącego tę usługę - ulega odwróceniu. Zgodnie z nowymi przepisami, miejscem opodatkowania usługi będzie zasadniczo miejsce siedziby kupującego usługę. Od tej zasady ustawodawca przewidział oczywiście liczne wyjątki, które mogą skutkować błędnymi rozliczeniami.
Musisz wiedzieć także, iż chociaż zasadnicza definicja podatnika VAT znajduje się w art. 15 ustawy vatowskiej, to jednak także z tytułu nabycia niektórych usług, Twoja firma może uzyskać status podatnika VAT. Pamiętaj, że od 1 stycznia 2010 r. w myśl nowego brzmienia art. 17 ust. 1 pkt 4 i 5 podmiotem świadczącym usługę lub dokonującym dostawy na rzecz krajowego nabywcy (zobowiązanego do rozliczenia VAT w ramach odwróconego mechanizmu poboru) ma być podatnik nieposiadający siedziby, stałego miejsca zamieszkania lub stałego miejsca prowadzenia działalności na terytorium kraju. W konsekwencji od 1 stycznia 2010 r. miejsce pobytu sprzedawcy na terytorium kraju nie ma znaczenia, dla uznania nabywcy za podatnika VAT z tytułu tego nabycia. W omawianym art. 17 dodano ponadto ustęp 1a, który zobowiązuje krajowego usługobiorcę lub dokonującego nabycia towarów, do rozliczenia VAT w przypadku, gdy sprzedawca (o którym mowa w art. 17 ust. 1 pkt. 4 i 5) posiada wprawdzie stałe miejsce prowadzenia działalności na terytorium kraju (lub inne miejsce prowadzenia działalności), ale nie uczestniczą one w dokonywanych transakcjach na rzecz krajowego nabywcy. W takim przypadku uznaje się, iż sprzedaż ta jest faktycznie dokonywana przez podatnika z innego kraju Wspólnoty.
W konsekwencji zmian w zakresie zasad ustalania miejsca świadczenia usług, ustawodawca określił również moment powstania obowiązku podatkowego w odniesieniu do importu tych usług, których miejsce świadczenia określone zostało w art. 28b ustawy o VAT (po nowelizacji). Wprowadzenie nowych zasad określania momentu powstania obowiązku podatkowego dla tych czynności wynika z dostosowania ustawy vatowskiej do wymogów wynikających z art. 64 i 66 dyrektywy 2006/112/WE, który stanowi, że dla przedmiotowych usług moment powstania obowiązku podatkowego powinien być określany jednolicie (bez stosowania wyjątków). Z pewnością wiesz, iż polskie przepisy podatkowe muszą być zgodne z prawem Wspólnotowym. Niestety nie zawsze tak jest, co jest przyczyną sporów z fiskusem. Cieszy jednak to, iż w takich przypadkach sądy coraz częściej nakazują stosować bezpośrednio korzystniejsze przepisy unijne.
Od 1 stycznia 2010 r. obowiązują także nowe zasady rozliczenia VAT od WDT - w tym także nowe zasady jej korekty (nowe brzmienie art. 42 ust. 12 pkt 1 i 2 oraz ust. 12 a oraz uchylenie ust. 13). Od 1 stycznia 2010 r. rozliczenia WDT dokonujesz w ten sposób, iż jeżeli dokumentów wymaganych do zastosowania 0% stawki VAT przy WDT nie zgromadzisz przed upływem terminu przewidzianego do złożenia deklaracji podatkowej za:
Okres kwartalny - nie wykazujesz tej dostawy w rozliczeniu za ten okres. Wykazujesz ją natomiast w rozliczeniu następnego okresu rozliczeniowego ze stawką właściwą dla dostawy danego towaru na terytorium kraju wówczas, gdy przed upływem terminu do złożenia deklaracji podatkowej za ten następny okres rozliczeniowy nie będziesz posiadał tych dowodów.
Okres miesięczny - nie wykazujesz tej dostawy w rozliczeniu tego okresu. Musisz to zrobić dopiero w rozliczeniu kolejnego po następnym okresie rozliczeniowym okres rozliczeniowy. Dokonujesz tego wówczas ze stawką właściwą dla dostawy danego towaru na terytorium kraju. Warunkiem jest oczywiście nie otrzymanie przed upływem terminu do złożenia tej deklaracji wymaganych dowodów potwierdzających WDT.
Pamiętaj, że ustawodawca ujednolicił również zasady dokonywania korekty wykazanej uprzednio WDT, jako sprzedaży krajowej po otrzymaniu dowodów ją potwierdzających (po tym fakcie). Otóż otrzymanie tych dokumentów w terminie późniejszym, upoważnia Cię do wykazania tej sprzedaży krajowej, jako WDT ze stawką 0%. Dokonujesz tego za ten okres rozliczeniowy, w którym dostawa ta została rozliczona (poprzez dokonanie korekty deklaracji podatkowej oraz odpowiednio informacji podsumowującej VAT UE).
Musisz wiedzieć, iż niezwykle istotna zmiana dotyczy również obowiązku składania informacji podsumowujących, który począwszy od 1 stycznia 2010 r. obejmuje również niektóre usługi. Zauważ, iż ustawodawca bardzo szczegółowo określił dane, jakie powinny być zawarte w informacjach podsumowujących. Pamiętaj, że informacje podsumowujące od 1 stycznia 2010 r. składasz (co do zasady) za okresy miesięczne, a nie jak dotychczas za kwartał. Nie mniej jednak istnieje grupa podatników, którzy mogą również i po nowelizacji składać deklaracje kwartalne.
Pamiętaj, iż nowe terminy przewidziane do składania informacji podsumowujących są uzależnione od tego, czy informacje składane są na dokumencie tradycyjnym, czy też w wersji elektronicznej. W sytuacjach, w których będziesz składał informacje podsumowujące (miesięczne) na dokumentach tradycyjnych, masz na to czas do 15. dnia miesiąca następującego po tym miesiącu, w którym powstał obowiązek podatkowy dla transakcji objętych tą informacją. W przypadku natomiast informacji kwartalnych (pisemnych), powinieneś złożyć ten dokument za dany kwartał do 15.dnia miesiąca następującego po tym kwartale, w którym powstał obowiązek podatkowy. Natomiast w sytuacjach, gdy informacje podsumowujące składane są przy użyciu środków komunikacji elektronicznej, należy dokonać tych czynności (przy informacjach podsumowujących miesięcznych) do 25. dnia miesiąca następującego po tym miesiącu, w którym powstał obowiązek podatkowy dla transakcji objętych daną informacją. W odniesieniu do deklaracji kwartalnych termin mija 25. dnia miesiąca następującego po danym kwartale. Pamiętaj jednak, że do skorzystania z możliwości składania informacji w okresach kwartalnych, musisz spełniać określone wymogi.
Musisz wiedzieć, iż przed 1 stycznia 2010 r. istniały duże rozbieżności interpretacyjne w sytuacjach, w których dochodziło do zbycia świadectw pochodzenia energii. Zarówno wśród organów podatkowych jak i w orzecznictwie sądów administracyjnych, nie wykształtował się, bowiem jednolity pogląd, co do charakteru przychodów uzyskanych ze zbycia świadectw pochodzenia energii. Zgodnie z częścią prezentowanych poglądów, taki przychód powinien być traktowany, jako przychód z kapitałów pieniężnych i opodatkowany płaskim 19% podatkiem na podstawie art. 30b ustawy o PIT. Natomiast w myśl innej części zapatrywań, były to przychody z prowadzonej pozarolniczej działalności gospodarczej i jako takie powinny one być objęte opodatkowaniem zgodnie z formą, w jakiej rozliczał się podmiot zbywający świadectwo. Ustawodawca postanowił rozwiać wątpliwości określając, że przychód ze zbycia świadectw pochodzenia jest przychodem z pozarolniczej działalności gospodarczej (art. 1 ustawy nowelizującej ustawę o PIT z 23 października 2009 r.).
Odpowiedź udzielona:
12 stycznia 2010 r.
12 stycznia 2010 r.
Podstawa prawna:
Ustawa nowelizująca ustawę o VAT z 23 października 2009 r.
Ustawa nowelizująca ustawę o VAT z 23 października 2009 r.