Jak poprawnie zaksięgować otrzymanie darowizny przez dom pomocy społecznej?
Pytanie: Nasza jednostka budżetowa (dom pomocy społecznej) otrzymała częściową darowiznę na sprzęt rehabilitacyjny. Wartość netto według faktury wynosi 1.308,41 zł, VAT 7% -91,59 zł, wartość brutto - 1.400,00 zł i zgodnie z tym do zapłaty też 1.400,00 zł. Na końcu faktury zamieszczona jest adnotacja: "całkowity koszt DUOTERA PLUS 5.900,00 zł, darowizna, 4.500,00zł, 1.400,00 Dom Pomocy Społecznej. Jak poprawnie zaksięgować to zdarzenie gospodarcze i do jakiej księgi wpisać ten środek trwały. Czy zaliczyć to do środków trwałych na koncie 011 „Środki trwałe”, czy ująć to w księdze na koncie 013 „Pozostałe środki trwałe” w ewidencji ilościowo-wartościowej. Nadmieniam, że nasza jednostka nie rozlicza się z tytułu VAT. Pod jakim paragrafem powinnam ująć zapłatę za ten środek trwały, czy będzie to § 4210?
Odpowiedź: W opisanej sytuacji środek trwały powinien zostać przyjęty na ewidencję w wartości całkowitego kosztu, tj. kwoty 5.900,00 zł. Ewidencja księgowa powinna nastąpić na koncie 011 „Środki trwałe”.
Jednostki budżetowe, dokonując wyceny środków trwałych, stosują przepisy prawa bilansowego, tj. ustawy o rachunkowości. Środki trwałe oraz wartości niematerialne i prawne ujmuje się w księgach rachunkowych według cen nabycia lub kosztów wytworzenia, lub wartości przeszacowanej (po aktualizacji wyceny środków trwałych), pomniejszonych o odpisy amortyzacyjne lub umorzeniowe, a także o odpisy z tytułu trwałej utraty wartości.
Cena nabycia to cena zakupu składnika aktywów, obejmująca kwotę należną sprzedającemu, bez podlegających odliczeniu podatku od towarów i usług oraz podatku akcyzowego. W przypadku importu jest ona powiększona o obciążenia o charakterze publicznoprawnym oraz powiększona o koszty bezpośrednio związane z zakupem i przystosowaniem składnika aktywów do stanu zdatnego do używania lub wprowadzenia do obrotu, łącznie z kosztami transportu, jak też załadunku, wyładunku, składowania lub wprowadzenia do obrotu, a obniżona o rabaty, opusty, inne podobne zmniejszenia i odzyski.
Pamiętaj, że jeżeli nie jest możliwe ustalenie ceny nabycia składnika aktywów, a w szczególności przyjętego nieodpłatnie, w tym w drodze darowizny - jego wyceny dokonuje się według ceny sprzedaży takiego samego lub podobnego przedmiotu.
Środki trwałe ujmuje się w ewidencji księgowej w wartości początkowej w razie odpłatnego nabycia w cenie nabycia, a w razie nabycia w drodze darowizny według wartości rynkowej z dnia nabycia lub kwoty wynikającej z umowy darowizny. Nieodpłatną część środka trwałego ewidencjonuje się za pośrednictwem konta 800 „Fundusz jednostki”. Oznacza to, że środek trwały powinien zostać przyjęty na ewidencję w wartości całkowitego kosztu, tj. kwoty 5.900,00 zł. Ewidencja księgowa powinna nastąpić na koncie 011 „Środki trwałe”.
Innym zagadnieniem jest zapłata za zakupiony środek trwały. Na mocy rozporządzenia Ministra Finansów w sprawie szczegółowej klasyfikacji dochodów, wydatków, przychodów i rozchodów oraz środków pochodzących ze źródeł zagranicznych w paragrafie wydatków 421 „Zakup materiałów i wyposażenia” ujmuje się zakup materiałów i wyposażenia za wyjątkiem zakupów:
- środków żywności,
- pomocy naukowych, dydaktycznych i książek,
- leków i materiałów medycznych,
- sprzętu i uzbrojenia,
- materiałów papierniczych do sprzętu drukarskiego i urządzeń kserograficznych,
- akcesoriów komputerowych, w tym programów i licencji,
- zakupów dóbr przekazywanych osobom fizycznym w ramach deputatów i innych świadczeń w naturze dokonywanych z wydatków osobowych.
Paragraf ten obejmuje przede wszystkim wydatki związane z zakupem:
- materiałów administracyjno-biurowych,
- materiałów gospodarczych,
- prasy,
- wyposażenia nieuznawanego za środki trwałe,
- paliwa,
- opału,
- materiałów do konserwacji,
- zakup nagród rzeczowych dla osób fizycznych i prawnych - puchary, dyplomy,
- zakup kawy, herbaty, napojów na cele reprezentacyjne jednostki.
Natomiast do ewidencji zakupu majątku trwałego przeznaczone są paragrafy wydatków majątkowych, np.
- § 605 „Wydatki inwestycyjne jednostek budżetowych”,
- § 606 „Wydatki na zakupy inwestycyjne jednostek budżetowych”.
Z wydatków na cele inwestycyjne wyodrębnione zostały zakupy. W § 605 ujmuje się wydatki na inwestycje, bez zakupów inwestycyjnych, które należy klasyfikować odpowiednio w § 606. Zakupy inwestycyjne odnoszą się do środków trwałych niezaliczonych do pierwszego wyposażenia, których wartość początkowa jest wyższa od kwoty określonej w
art. 16f ustawy z o podatku dochodowym od osób prawnych, a odpisy amortyzacyjne od tych środków trwałych nie są dokonywane jednorazowo lub gdy od nich nie dokonuje się odpisów amortyzacyjnych w przypadkach określonych w tej ustawie.
Podstawa prawna:- Ustawa z 29 września 1994 r. o rachunkowości (tekst jednolity: Dz.U. z 2002 r. nr 76, poz. 694 z późn. zm.).
- Rozporządzenie Ministra Finansów z 14 czerwca 2006 r. w sprawie szczegółowej klasyfikacji dochodów, wydatków, przychodów i rozchodów oraz środków pochodzących ze źródeł zagranicznych (Dz.U. nr 107, poz. 726 z późn. zm.).
Autor:Dorota Skrzypska
doktorant Katedry Rachunkowości
Wydziału Nauk Ekonomicznych i Zarządzania Uniwersytetu Szczecińskiego,
kierownik sekcji finansowo-księgowej
jednostki sektora finansów publicznych