Czy koszty sądowe można zaliczyć do kosztów uzyskania przychodów?
Pytanie: Dłużnik zakupił od naszej firmy materiały budowlane. Pomimo wielokrotnych wezwań nie uregulował zobowiązania. Sprawę skierowaliśmy do sądu, otrzymaliśmy pozytywny wyrok jednak dłużnik odwołał się od niego wykazując, iż wierzytelność była przedawniona Sąd podtrzymał zarzuty naszego dłużnika dzięki czemu przegraliśmy sprawę. Sąd drugiej instancji podtrzymał decyzję sądu okręgowego i w konsekwencji musieliśmy zapłacić naszemu dłużnikowi koszty zastępstwa procesowego, nie mamy też możliwości odzyskania kwoty głównej. Które z wymienionych kosztów można zaliczyć w koszty uzyskania przychodu?
Odpowiedź: Ponoszone przez podatnika wydatki (dotyczące kosztów procesu) mogą stanowić koszty uzyskania, w sytuacji, gdy są związane z prowadzoną działalnością gospodarczą a wdanie się w spór jest usprawiedliwione i uzasadnione okolicznościami sprawy.
Nie będą jednak kosztami uzyskania przychodów wydatki na te procesy, które należy uznać za zbędne (nieracjonalne i nieuzasadnione) z punktu widzenia działalności gospodarczej. Z pytania nie wynika w jakich okolicznościach doszło do przedawnienia wierzytelności. Jeśli w przedmiotowym stanie faktycznym było oczywiste, że wierzytelność jest przedawniona to wchodzenie na drogę sądową w celu jej dochodzenia wydaje się nieracjonalne. W tym wypadku poniesione koszty procesowe, w przypadku uznania ich za koszty podatkowe, mogą być kwestionowane przez organy podatkowe.
Jeśli jednak upływ terminu przedawnienia wierzytelności przez wierzyciela był sporny to poniesione koszty procesowe (zarówno koszty sądowe, jak i koszty zastępstwa procesowego) firma może zaliczyć moim zdaniem do kosztów podatkowych. Należy jednak pamiętać, że to na podatniku spoczywa uzasadnienie poniesionych kosztów w przypadku sporu z fiskusem.
Drugą kwestią jest rozliczenie samej wierzytelności. Zgodnie z przepisami podatkowymi nie uznaje się za koszt uzyskania przychodów wierzytelności odpisanych jako przedawnione. A zatem wierzytelności przedawnionej nie można zaliczyć do kosztów podatkowych.
Nie będą jednak kosztami uzyskania przychodów wydatki na te procesy, które należy uznać za zbędne (nieracjonalne i nieuzasadnione) z punktu widzenia działalności gospodarczej. Z pytania nie wynika w jakich okolicznościach doszło do przedawnienia wierzytelności. Jeśli w przedmiotowym stanie faktycznym było oczywiste, że wierzytelność jest przedawniona to wchodzenie na drogę sądową w celu jej dochodzenia wydaje się nieracjonalne. W tym wypadku poniesione koszty procesowe, w przypadku uznania ich za koszty podatkowe, mogą być kwestionowane przez organy podatkowe.
Jeśli jednak upływ terminu przedawnienia wierzytelności przez wierzyciela był sporny to poniesione koszty procesowe (zarówno koszty sądowe, jak i koszty zastępstwa procesowego) firma może zaliczyć moim zdaniem do kosztów podatkowych. Należy jednak pamiętać, że to na podatniku spoczywa uzasadnienie poniesionych kosztów w przypadku sporu z fiskusem.
Drugą kwestią jest rozliczenie samej wierzytelności. Zgodnie z przepisami podatkowymi nie uznaje się za koszt uzyskania przychodów wierzytelności odpisanych jako przedawnione. A zatem wierzytelności przedawnionej nie można zaliczyć do kosztów podatkowych.
Podstawa prawna:art. 15 ust. 1, art. 16 ust. 1 pkt 20 ustawy z 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych - Dz.U. z 2000 r. nr 54, poz. 654 ze zm.,
art. 22 ust. 1, art. 23 ust. 1 pkt 17 ustawy z 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych - Dz.U. z 2000 r. nr 14, poz. 176 ze zm.
art. 22 ust. 1, art. 23 ust. 1 pkt 17 ustawy z 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych - Dz.U. z 2000 r. nr 14, poz. 176 ze zm.
