Jak rozliczać usługi elektroniczne po 1 stycznia 2010 r.?
Chociaż w XXI wieku usługi świadczone drogą elektroniczną to już norma, to jednak jest to rynek, który wciąż silnie się rozwija. Wynika stąd duża różnorodność tego typu działań, która przekłada się na praktyczne problemy z ich rozliczaniem. Niestety problemy te mogą się spotęgować, gdyż ostatnia nowelizacja ustawy o VAT zmieniła znacznie przepisy dotyczące rozliczania takich usług.
Jedną z najistotniejszych zmian, jest nowa zasada ustalania miejsca świadczenia usług. Musisz jednak wiedzieć, iż na podstawie nowo dodanego do ustawy o VAT art. 28k, ustawodawca wprowadził także wyjątek (w odniesieniu do ogólnych zasad określania miejsca świadczenia usług), dotyczący właśnie usług elektronicznych. Zwróć uwagę, iż w większości przypadków takie usługi, nabywane od podmiotów spoza Wspólnoty - stosując regułę ogólną ustalania miejsca świadczenia po 31 grudnia 2009 r. opodatkowane byłyby poza Wspólnotą. W konsekwencji w gorszej sytuacji stawiałoby to przedsiębiorców (podatników) świadczących takie same usługi z terenu Wspólnoty. Zgodnie, więc z art. 28k ustawy o VAT, miejscem świadczenia usług elektronicznych świadczonych na rzecz podmiotów niebędących podatnikami, posiadających siedzibę, stałe miejsce zamieszkania lub miejsce zwykłego pobytu na terytorium Wspólnoty, przez podatnika, który posiada siedzibę, stałe miejsce zamieszkania lub stałe miejsce prowadzenia działalności z którego świadczy te usługi poza terytorium Wspólnoty (a w przypadku braku takiej siedziby, stałego miejsca zamieszkania lub stałego miejsca prowadzenia działalności - posiadającego zwykłe miejsce prowadzenia działalności lub miejsce zwykłego pobytu poza terytorium Wspólnoty) - jest miejsce, gdzie podmioty te posiadają siedzibę, stałe miejsce zamieszkania lub miejsce zwykłego pobytu. Zupełnie inaczej wygląd natomiast rozliczanie podmiotów będących podatnikami VAT.
Jak, więc widzisz art. 28k jest przepisem dość szczególnym. Na możliwość jego stosowania nie wpływa, bowiem wyłącznie świadczenie określonego rodzaju usług (elektronicznych) na rzecz określonego rodzaju podmiotów (niepodatników). Konieczne jest również wystąpienie jeszcze jednej przesłanki (łącznie z dwoma pozostałymi wskazanymi powyżej), która polega na konieczności posiadania siedziby (miejsca zamieszkania) zarówno przez usługobiorcę, jak i usługodawcę na określonym terytorium. Jeśli, bowiem wymogi dotyczące określonej rezydencji stron transakcji nie zostaną spełnione, wówczas wskazana regulacja nie znajdzie zastosowania mimo tego, że będzie dotyczyła usług elektronicznych, gdzie ich nabywcą będzie niepodatnik. Zwróć uwagę, iż art. 28k ustawy o VAT ma takie samo brzmienie, jak reguła prawa wspólnotowego, która dała podstawę do wprowadzenia omawianych zmian do prawa krajowego (art. 58 dyrektywy 112 w brzmieniu obowiązującym od 1 stycznia 2010 r.). Pamiętaj jednak, że nie sposób dokonać prawidłowej interpretacji wskazanego przepisu, bez dokładnego określenia znaczenia usług elektronicznych.
2 luty 2010 r.
Ustawa nowelizująca ustawę o VAT z 23 października 2009 r.